Từ ngày 01/07/2025, bên cạnh xã và phường, Việt Nam có thêm một loại đơn vị hành chính cấp xã mới: đặc khu. Cả nước có 13 đặc khu, đều ở hải đảo, hình thành từ các huyện đảo và thành phố đảo trước đây. Bài này liệt kê đủ 13 đặc khu, cho biết mỗi đặc khu thuộc tỉnh, thành phố nào, được lập từ đơn vị cũ nào, mã bưu chính và cách ghi địa chỉ cho đúng.
Đặc khu là gì?
Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 (Quốc hội thông qua ngày 16/06/2025, có hiệu lực từ 01/07/2025) chia đơn vị hành chính thành hai cấp: cấp tỉnh và cấp xã. Cấp xã gồm xã, phường và đặc khu trực thuộc tỉnh, thành phố. Theo khoản 1 Điều 1 của Luật:
- xã là đơn vị hành chính ở nông thôn;
- phường là đơn vị hành chính ở đô thị;
- đặc khu là đơn vị hành chính ở một số hải đảo có vị trí quan trọng, được thành lập phù hợp với điều kiện địa lý, tự nhiên, đặc điểm dân cư, yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Cần phân biệt: “đặc khu” ở đây ngang cấp xã, không phải “đặc khu kinh tế” từng được bàn trong dự thảo Luật Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt năm 2018. Luật 72/2025/QH15 tách riêng một khái niệm khác là “đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt” do Quốc hội quyết định thành lập.
Chính quyền ở đặc khu
Phần lớn đặc khu có chính quyền địa phương như xã, phường: Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân. Riêng đặc khu có dân số thường trú dưới 1.000 người thì không tổ chức cấp chính quyền địa phương (khoản 1 Điều 28 Luật 72/2025/QH15). Khi đó chỉ có Ủy ban nhân dân đặc khu, là cơ quan hành chính nhà nước do UBND tỉnh, thành phố quyết định thành lập. Bộ Nội vụ hướng dẫn việc này tại Công văn 4168/BNV-CQĐP ngày 23/06/2025.
Với người dân và doanh nghiệp, đặc khu được đối xử như một xã, phường: thủ tục hành chính làm tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của đặc khu, đăng ký cư trú tại công an đặc khu.
Danh sách 13 đặc khu
Mỗi đặc khu được thành lập theo nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh, thành phố tương ứng, cùng ký ngày 16/06/2025. Danh sách đơn vị cũ và mã bưu chính dưới đây lấy từ dữ liệu tra cứu của Địa Chỉ Việt; bấm vào tên đặc khu để xem chi tiết.
| # | Đặc khu | Thuộc tỉnh, thành phố | Hình thành từ (trước 01/07/2025) | Mã bưu chính |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Vân Đồn | Quảng Ninh | Huyện Vân Đồn (thị trấn Cái Rồng và 11 xã: Bản Sen, Bình Dân, Đài Xuyên, Đoàn Kết, Đông Xá, Hạ Long, Minh Châu, Ngọc Vừng, Quan Lạn, Thắng Lợi, Vạn Yên), tỉnh Quảng Ninh | 01318 |
| 2 | Cô Tô | Quảng Ninh | Huyện Cô Tô (thị trấn Cô Tô, xã Đồng Tiến, xã Thanh Lân), tỉnh Quảng Ninh | 01409 |
| 3 | Cát Hải | Hải Phòng | Huyện Cát Hải (thị trấn Cát Hải, thị trấn Cát Bà và 10 xã: Đồng Bài, Hoàng Châu, Nghĩa Lộ, Văn Phong, Gia Luận, Hiền Hào, Phù Long, Trân Châu, Việt Hải, Xuân Đám), TP Hải Phòng | 05418 |
| 4 | Bạch Long Vĩ | Hải Phòng | Toàn bộ huyện Bạch Long Vĩ (không có đơn vị cấp xã), TP Hải Phòng | 05506 |
| 5 | Cồn Cỏ | Quảng Trị | Toàn bộ huyện Cồn Cỏ (không có đơn vị cấp xã), tỉnh Quảng Trị | 48956 |
| 6 | Hoàng Sa | Đà Nẵng | Toàn bộ huyện Hoàng Sa, TP Đà Nẵng | 50906 |
| 7 | Lý Sơn | Quảng Ngãi | Toàn bộ huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi | 54409 |
| 8 | Trường Sa | Khánh Hòa | Huyện Trường Sa (thị trấn Trường Sa, xã Song Tử Tây, xã Sinh Tồn), tỉnh Khánh Hòa | 57906 |
| 9 | Phú Quý | Lâm Đồng | Huyện Phú Quý (xã Long Hải, Ngũ Phụng, Tam Thanh), tỉnh Bình Thuận cũ | 77809 |
| 10 | Côn Đảo | TP Hồ Chí Minh | Toàn bộ huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ | 78807 |
| 11 | Phú Quốc | An Giang | TP Phú Quốc trừ xã Thổ Châu (phường Dương Đông, An Thới và các xã Dương Tơ, Hàm Ninh, Cửa Dương, Bãi Thơm, Gành Dầu, Cửa Cạn), tỉnh Kiên Giang cũ | 92516 |
| 12 | Thổ Châu | An Giang | Xã Thổ Châu, TP Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang cũ | 92515 |
| 13 | Kiên Hải | An Giang | Toàn bộ huyện Kiên Hải (4 xã: An Sơn, Hòn Tre, Lại Sơn, Nam Du), tỉnh Kiên Giang cũ | 92410 |
Một vài nhận xét từ bảng:
- 11 đặc khu giữ nguyên ranh giới một huyện đảo cũ. Hai trường hợp đặc biệt là Phú Quốc và Thổ Châu: thành phố Phú Quốc được tách làm hai, xã đảo Thổ Châu xa bờ thành một đặc khu riêng.
- An Giang có nhiều đặc khu nhất (3), vì tỉnh mới gồm cả vùng biển đảo của Kiên Giang cũ. Hải Phòng và Quảng Ninh mỗi nơi có 2 đặc khu.
- Ba đặc khu đổi “tỉnh mẹ” do hợp nhất tỉnh: Phú Quý (Bình Thuận → Lâm Đồng), Côn Đảo (Bà Rịa – Vũng Tàu → TP Hồ Chí Minh), Phú Quốc, Thổ Châu, Kiên Hải (Kiên Giang → An Giang).
- Một số huyện đảo như Bạch Long Vĩ, Cồn Cỏ, Côn Đảo, Lý Sơn, Hoàng Sa từ trước đã không có xã, thị trấn trực thuộc. Nay chúng chuyển thẳng thành đặc khu.
Căn cứ pháp lý
| Tỉnh, thành phố | Đặc khu | Nghị quyết của UBTVQH (ngày 16/06/2025) |
|---|---|---|
| An Giang | Phú Quốc, Thổ Châu, Kiên Hải | 1654/NQ-UBTVQH15 |
| Đà Nẵng | Hoàng Sa | 1659/NQ-UBTVQH15 |
| Khánh Hòa | Trường Sa | 1667/NQ-UBTVQH15 |
| Hải Phòng | Bạch Long Vĩ, Cát Hải | 1669/NQ-UBTVQH15 |
| Lâm Đồng | Phú Quý | 1671/NQ-UBTVQH15 |
| Quảng Ngãi | Lý Sơn | 1677/NQ-UBTVQH15 |
| Quảng Ninh | Vân Đồn, Cô Tô | 1679/NQ-UBTVQH15 |
| Quảng Trị | Cồn Cỏ | 1680/NQ-UBTVQH15 |
| TP Hồ Chí Minh | Côn Đảo | 1685/NQ-UBTVQH15 |
Các nghị quyết này dựa trên Nghị quyết 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (63 thành 34 tỉnh, thành phố, xem bảng tra tỉnh cũ nay thuộc đâu) và Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025. Tất cả có hiệu lực từ 01/07/2025.
Cách ghi địa chỉ ở đặc khu
Đặc khu thay thế tên xã, phường trong địa chỉ; cấp huyện không còn. Thứ tự vẫn là: số nhà, đường (hoặc thôn, khu phố) → đặc khu → tỉnh, thành phố.
| Trước 01/07/2025 | Hiện nay |
|---|---|
| …, phường Dương Đông, thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang | …, đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang |
| …, thị trấn Cát Bà, huyện Cát Hải, thành phố Hải Phòng | …, đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng |
| …, huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu | …, đặc khu Côn Đảo, Thành phố Hồ Chí Minh |
| …, xã Tam Thanh, huyện Phú Quý, tỉnh Bình Thuận | …, đặc khu Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng |
| …, thị trấn Cái Rồng, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh | …, đặc khu Vân Đồn, thành phố Quảng Ninh |
Lưu ý với Vân Đồn và Cô Tô: Quảng Ninh đã trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết 36/2026/QH16, có hiệu lực từ 01/09/2026. Vì vậy địa chỉ mới ghi “thành phố Quảng Ninh”, không còn “tỉnh Quảng Ninh”. Tên đặc khu không thay đổi.
Khi điền form trên các ứng dụng, trang web cũ chỉ có ô “Phường/Xã”, chọn tên đặc khu ở ô đó. Nếu danh sách chưa có, ghi rõ “Đặc khu …” trong dòng địa chỉ chi tiết. Hướng dẫn chung xem bài Cách ghi địa chỉ mới sau sáp nhập. Muốn đổi nhanh một địa chỉ cũ, dùng công cụ đổi địa chỉ cũ sang mới.
Người dân ở đặc khu có phải làm lại giấy tờ không?
Không. Đặc khu cũng giống các xã, phường mới khác: giấy tờ đã cấp với tên huyện, xã cũ vẫn còn giá trị sử dụng. Công an tự điều chỉnh địa chỉ cư trú, người dân không phải đăng ký lại. Chi tiết từng loại giấy tờ:
- Thẻ căn cước có phải đổi không?
- Thường trú, tạm trú có phải đăng ký lại?
- Xem địa chỉ mới trên VNeID
- Thủ tục trước làm ở huyện nay làm ở đâu?
Mã bưu chính của từng đặc khu ghi trong bảng trên. Bạn có thể tra thêm tại trang tra cứu mã bưu chính.
Câu hỏi thường gặp
Đặc khu có phải đặc khu kinh tế không? Không. Đặc khu là đơn vị hành chính cấp xã. Cơ chế ưu đãi riêng (nếu có) cho từng đặc khu phải do Quốc hội quyết định theo đề nghị của tỉnh, thành phố.
Phú Quốc còn là “thành phố” không? Không. Từ 01/07/2025 không còn thành phố thuộc tỉnh. Phú Quốc là đặc khu thuộc tỉnh An Giang.
Thổ Châu hay Thổ Chu? Tên đơn vị hành chính là Thổ Châu. “Thổ Chu” là cách gọi dân gian của quần đảo.
Có thêm đặc khu mới không? Tính đến tháng 10/2026, cả nước vẫn có 13 đặc khu. Lập đặc khu mới phải có nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Nguồn tham khảo
- Công báo Chính phủ: Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 (toàn văn, Điều 1, Điều 28)
- LuatVietnam: Không tổ chức cấp chính quyền tại đặc khu có dân số thường trú dưới 1.000 người
- Tạp chí Luật sư Việt Nam: Hướng dẫn tổ chức chính quyền tại đặc khu có dân số thường trú dưới 1.000 người (CV 4168/BNV-CQĐP)
- VietnamPlus: Cả nước hình thành 11 đặc khu thuộc tỉnh từ huyện đảo (Phú Quốc, Thổ Châu)
- Tạp chí Luật sư Việt Nam: Dự kiến mô hình khi vận hành của 13 đặc khu sau sắp xếp
- Nghị quyết 1654, 1659, 1667, 1669, 1671, 1677, 1679, 1680, 1685/NQ-UBTVQH15 ngày 16/06/2025 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã các tỉnh, thành phố; Nghị quyết 36/2026/QH16 thành lập thành phố Quảng Ninh.
Nhập địa chỉ cũ (có thể kèm quận, huyện) để biết xã, phường và tỉnh, thành phố mới sau sáp nhập.
Tra cứu ngay